Big Bang: Υπάρχει χώρος για τον Θεό;


Στον απόηχο του εντοπισμού του μποζονίου Higgs, μια επιστημονική ανακάλυψη που μας φέρνει πιο κοντά από ποτέ στις πρώτες στιγμές μετά το Big Bang, το Cern άνοιξε τις πύλες του σε μελετητές που προσεγγίζουν πολύ διαφορετικά το ζήτημα του πώς το Σύμπαν ήλθε στην ύπαρξη. Στις 15 Οκτωβρίου, μια ομάδα από θεολόγους, φιλοσόφους και φυσικούς συναντήθηκαν για δύο ημέρες στη Γενεύη για να μιλήσουν για το Big Bang ή διαφορετικά για το πώς ξεκίνησε το Σύμπαν, να αναζητήσουν δηλαδή «κοινό έδαφος» ανάμεσα στη θρησκεία και την επιστήμη. Συνδιοργανωτής της συνάντησης ήταν το Wilton Park – ένα παγκόσμιο φόρουμ που έχει συσταθεί από τον Winston Churchill, μια οργάνωση που συνήθως συνδέεται με συζητήσεις υψηλού επιπέδου για την παγκόσμια πολιτική και τη διεθνή ασφάλεια, στοιχείο που υπογραμμίζει τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετώπισε το θέμα το Cern.

Σύμφωνα με τον Rolf Heuer, γενικό διευθυντή του Cern, η συνάντηση αυτή οφειλόταν στη συνειδητοποίηση της ανάγκης να συζητηθεί, με φιλοσόφους και θεολόγους το ζήτημα του χρόνου πριν ή γύρω από το Big Bang, μια ζώνη καθαρά θεωρητική, πριν ο χρόνος και ο χώρος, όπως τον κατανοούν οι επιστήμονες, έλθει στην ύπαρξη.

Η συνάντηση αποκάλυψε για άλλη μια φορά την απόσταση που χωρίζει τον κόσμο της επιστήμης από τη φιλοσοφία και τη θεολογία, τις διαφορετικές θεωρήσεις του κόσμου, τη διαφορετική γλώσσα που μιλούν φιλόσοφοι και επιστήμονες, αλλά και την ανάγκη εκπαίδευσης ή εξοικείωσης των μεν και των δε στη γλώσσα και την ορολογία των άλλων.

Το κύριο συμπέρασμα της συνάντησης θα μπορούσε να περιληφθεί σε δύο λέξεις: keep talking. Στον πολιτισμό της υπερεξειδίκευσης, η άγνοια των άλλων γεννά προβλήματα, αδικαιολόγητους φόβους και στρεβλώσεις. Παρά τις διαφορές και τα ασύμβατα λεξικά, η ενασχόληση με τη φιλοσοφία θα μπορούσε να βοηθήσει την επιστήμη να αντιμετωπίσει καλύτερα τα πολύ μεγάλα ερωτήματα. Η επιστήμη μόνη της, κατά μία άποψη, είναι καλή στο να παράγει πράγματα, αλλά όχι τόσο καλή στο να παράγει ιδέες. Ο Αϊνστάιν ήταν το παράδειγμα ενός αληθινού επιστήμονα φιλόσοφου.

Η θρησκεία και η φιλοσοφία δεν προσθέτουν σε επιστημονικά δεδομένα, διαμορφώνουν όμως την άποψή μας για τον κόσμο. Το Cern αναζητώντας ενδείξεις για το πώς αυτός ο κόσμος ήρθε στην ύπαρξη, φαίνεται πως εξετάζει και το πώς θα μπορούσαν οι ανακαλύψεις του να ταιριάξουν με τις άλλες απόψεις για τον κόσμο.

Πηγές:

Τίτλος και περιεχόμενο δανεισμένα από τα άρθρα της Victoria Gill στην ιστοσελίδα του ΒΒC.

Victoria Gill, Big Bang: Is there room for God?, BBC 19.10.2012, http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-19997789  [πρόσβαση 20.10.2012].

Victoria Gill, Big Bang and religion mixed in Cern debate, ΒΒC 15.10.2012 http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-19870036  [πρόσβαση 20.10.2012].